9+ Nguyên nhân gây đái ra máu ở trẻ em cha mẹ không được chủ quan

Đái ra máu ở trẻ em (tiểu ra máu) có thể do nhiều nguyên nhân, từ sinh lý đến bệnh lý. Các nguyên nhân gây đái ra máu ở trẻ em thường gặp bao gồm nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh lý cầu thận, sỏi thận, hoặc các vấn đề liên quan đến mạch máu. Một số trường hợp có thể do chấn thương, tác dụng phụ của thuốc, hoặc các bệnh lý di truyền.

Các nguyên nhân gây đái ra máu ở trẻ em

1. Tiểu máu là gì?

Người bình thường trong nước tiểu không có hồng cầu hoặc có không đáng kể. Tiểu máu được định nghĩa là khi có > 5 hồng cầu/microlit nước tiểu không ly tâm, hoặc > 3 hồng cầu/vi trường/10 ml nước tiểu ly tâm hoặc > 5000 hồng cầu/phút.

2. Nguyên nhân gây đái ra máu ở trẻ em?

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ em đi tiểu ra máu, đây cũng là triệu chứng không đặc hiệu, nên rất khó để các bác sĩ có thể chẩn đoán tìm nguyên nhân dựa trên triệu chứng.

2.1. Nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là nguyên nhân hàng đầu gây tiểu ra máu ở trẻ em. UTI có thể gây chảy máu khiến nước tiểu có màu đỏ, hồng hoặc nâu. Khi bị nhiễm trùng tiểu, trẻ cũng có thể cảm thấy muốn đi tiểu kéo dài, có thể bị đau và rát khi đi tiểu, nước tiểu có thể có mùi rất nồng.

Nhiễm trùng xảy ra khi vi trùng xâm nhập vào niệu đạo, di chuyển lên bàng quang, niệu quản, thận và bắt đầu phát triển. Hầu hết các bệnh nhiễm trùng là do vi khuẩn từ đường tiêu hóa gây ra. Phổ biến nhất là vi khuẩn E. coli (Escherichia coli), mà trẻ em là đối tượng có hệ miễn dịch yếu, chưa phát triển toàn diện nên dễ dàng bị vi khuẩn tấn công, gây các vấn đề về nhiễm trùng.

2.2. Viêm vi cầu thận

Tiểu máu vi thể ở trẻ em có thể có nguyên nhân do viêm cầu thận. Thận chứa nhiều cuộn mạch máu nhỏ, được gọi là cầu thận. Cầu thận lọc các chất từ máu vào nước tiểu. Viêm cầu thận là một loại bệnh thận nơi các cuộn dây này bị viêm. Điều này khiến thận khó lọc máu.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm cầu thận ở trẻ em, gây tiểu máu như:

Mắc các bệnh tự miễn.
Bệnh u hạt kèm theo viêm nhiều mạch.
Ban xuất huyết Henoch-Schönlein (gây ra các tổn thương màu tím nhỏ hoặc lớn (ban xuất huyết) trên da và các cơ quan nội tạng).
Hội chứng Alport (một dạng viêm cầu thận di truyền).
Nhiễm liên cầu khuẩn, thường do viêm họng liên cầu khuẩn hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Viêm gan B.

Đăng ký tư vẫn miễn phí ngay tại đây!

Nguyên nhân gây tiểu ra máu ở trẻ em

2.3. Tổn thương, chấn thương hệ tiết niệu

Tổn thương, chấn thương ở háng hoặc vùng sinh dục của trẻ cũng có thể là nguyên nhân gây đái ra mái ở trẻ em, dẫn đến tình trạng nước tiểu lẫn máu. Trẻ em hiếu động nên khó có thể tránh được va đập, chấn thương khi nô đùa, tham gia các hoạt động thể thao. Tiểu ra máu ở trẻ do tổn thương hoặc chấn thương đường tiết niệu thường xảy ra sau các chấn thương vùng thân dưới, thường là chấn thương nặng, dễ dẫn đến nhiễm trùng.

2.4. Sỏi thận hoặc sỏi bàng quang

Hầu hết sỏi thận, sỏi bàng quang là do hàm lượng canxi, oxalate hoặc phốt pho trong nước tiểu cao. Những khoáng chất này thường được tìm thấy trong nước tiểu và không gây ra vấn đề gì ở mức bình thường.

Một số loại thực phẩm và đồ uống có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận ở những trẻ có nhiều khả năng khiến trẻ mắc bệnh này. Khi trẻ không thể di chuyển trong một thời gian dài như khi trẻ phải bó bột sau phẫu thuật, khả năng phát triển sỏi thận sẽ cao hơn. Khi trẻ không vận động, xương của chúng có thể giải phóng thêm canxi vào máu.

Khi trẻ bị sỏi thận, ngoài đi tiểu ra máu, cơn đau do sỏi thận có thể kéo dài trong thời gian ngắn hoặc dài hoặc có thể đến rồi đi theo từng đợt. Cùng với cơn đau, trẻ có thể bị buồn nôn, nôn. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị ngay.

2.5. Rối loạn đông máu

Rối loạn đông máu là vấn đề về khả năng kiểm soát quá trình đông máu của cơ thể. Thông thường, cục máu đông hình thành khi bị thương để ngăn chảy máu. Nếu bị rối loạn đông máu, máu có thể không đông đủ, điều này có thể dẫn đến chảy máu quá nhiều hoặc máu có thể hình thành cục máu đông ngay cả khi không bị thương.

Các cục máu đông có thể gây đau khi đi tiểu hoặc có thể gây đau nếu cục máu đông chặn dòng nước tiểu. Ngoài ra, một rối loạn đông máu cũng có liên quan đến một tình trạng di truyền ảnh hưởng đến hồng cầu, được gọi là thiếu máu hồng cầu hình liềm, có thể gây ra máu trong nước tiểu. Các tế bào máu có thể nhìn thấy được hoặc quá nhỏ để nhìn thấy.

2.6. Do tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc điều trị có thể tồn tại tác dụng phụ gây tiểu máu ở trẻ em lẫn người lớn khi sử dụng. Các loại thuốc có thể gây tiểu máu bao gồm aminoglycoside, cyclophosphamide (Cytoxan), amitriptyline, thuốc lợi tiểu, thuốc giảm đau, thuốc chống co giật và penicillin (phổ rộng). Một số thuốc làm loãng máu có thể làm tiểu máu rõ rệt hơn, bao gồm heparin, warfarin (Coumadin) hoặc thuốc loại aspirin, penicillin, thuốc chứa sulfa và cyclophosphamide (Cytoxan).

2.7. Khối u hoặc ung thư

Các khối u hoặc ung thư thận cũng có thể khiến người bệnh tiểu máu. Các triệu chứng bao gồm máu trong nước tiểu và đau dai dẳng ở bên hông, nhưng chúng thường không xuất hiện ở giai đoạn đầu. Tuổi già, béo phì và huyết áp cao đều làm tăng nguy cơ ung thư thận, còn ung thư thận ở trẻ em là tình trạng rất hiếm gặp.

Lý do gây tiểu ra máu ở trẻ em cha mẹ cần biết

Máu trong nước tiểu có thể là triệu chứng của các loại ung thư khác ngoài ung thư thận. Các loại ung thư khác có thể gây ra tiểu máu ở trẻ em bao gồm:

Ung thư bàng quang: có thể gây ra tiểu máu, đau ở bên hông hoặc lưng dưới hoặc xuất hiện một khối hoặc cục ở bụng và sụt cân không rõ nguyên nhân.
Ung thư biểu mô tế bào thận (RCC): Đây là loại ung thư thận phổ biến nhất – chiếm tới 90% trường hợp. Nó bắt nguồn từ vỏ thận, hoặc lớp ngoài cùng của thận. Các bác sĩ có thể chia nó thành nhiều loại phụ.
Ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp: có khoảng 5-10% ung thư thận thuộc loại này. Chúng bắt nguồn từ khung chậu thận. Các bác sĩ thường gọi chúng là ung thư biểu mô đường tiết niệu.
Khối u Wilms: khối u này thường xảy ra ở trẻ em và hiếm gặp ở người lớn. Các bác sĩ cũng có thể gọi nó là u nguyên bào thận.

2.8. Viêm niệu đạo hoặc viêm bàng quang

Trẻ em bị viêm niệu đạo hoặc viêm bàng quang cấp tính biểu hiện với các triệu chứng khó tiểu, tiểu máu, tiểu gấp hoặc tiểu nhiều lần, nước tiểu đục hoặc có mùi hôi và đau vùng trên xương mu. Viêm niệu đạo hoặc viêm bàng quang ở trẻ đều liên quan mật thiết đến các nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI). Trẻ sơ sinh, trong 3 tháng đầu đời, biểu hiện các triệu chứng bao gồm sốt, nôn mửa, hạ thân nhiệt, vàng da, khó bú, chậm phát triển và/hoặc cáu kỉnh.

Ở trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, các triệu chứng UTI không đặc hiệu và thường xuất hiện muộn do không thể biểu hiện triệu chứng hoặc đau khu trú. Sốt không rõ nguyên nhân là biểu hiện phổ biến nhất của UTI trong 2 năm đầu đời. Trẻ lớn hơn có khả năng xác định và báo cáo các triệu chứng cụ thể liên quan đến UTI tốt hơn như tiểu máu.

2.9. Những nguyên nhân khác

Có nhiều nguyên nhân gây tiểu ra máu ở trẻ em và chẩn đoán phân biệt có thể bao gồm từ nhiễm trùng đến tăng canxi niệu, sỏi thận, các bất thường về mạch máu bao gồm hội chứng kẹp hạt dẻ, bệnh cầu thận cấp tính và mãn tính, dị tật thận và đường tiết niệu hoặc do các khối u.

Chẩn đoán phân biệt phụ thuộc vào việc tiểu máu là do cầu thận hay không do cầu thận và sự hiện diện của các triệu chứng đi kèm, chẳng hạn như đau. Tiểu máu cầu thận có màu nâu đỏ, không có cục máu đông, có thể biểu hiện hồng cầu biến dạng hoặc trụ hồng cầu và có thể liên quan đến protein niệu, tăng huyết áp và giảm chức năng thận. Tiểu máu vi thể ở trẻ không triệu chứng, nếu dai dẳng, có ý nghĩa lâm sàng và cần chẩn đoán phân biệt nguyên nhân.

3. Những trường hợp thường nhầm với tiểu máu

Cha mẹ có thể quan sát thấy nước tiểu của con có màu hồng hoặc màu đỏ, nhưng đó không phải trẻ bị tiểu máu, thường gặp trong các trường hợp sau:

Màu thức ăn: Các thực phẩm nhuộm màu đỏ, củ cải đỏ, thanh long đỏ, kẹo đỏ…Khi ăn các thực phẩm này nước tiểu trẻ sẽ có màu hồng hoặc đỏ tuy nhiên khi dừng ăn thì nước tiểu sẽ về bình thường. Trường hợp này không cần can thiệp gì.
Một số thuốc gây tiểu đỏ như: Rifampicin, nitrofurantoine…
Có sự hiện diện của Urate sẽ gây nước tiểu màu cam đậm, thường gặp khi trẻ uống ít nước, nước tiểu bị cô đặc. Cho trẻ uống nhiều nước thì màu nước tiểu sẽ về bình thường. Trường hợp này không cần can thiệp gì.

Đái ra máu ở trẻ em là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, từ những nguyên nhân đái ra máu ở trẻ em lành tính như chấn thương nhẹ, nhiễm khuẩn đường tiết niệu cho đến các bệnh lý nghiêm trọng liên quan đến thận hoặc hệ tiết niệu. Nếu cha mẹ nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như nước tiểu có máu, trẻ than đau bụng hoặc đi tiểu khó khăn, hãy đưa trẻ đi khám chuyên khoa ngay. Đừng chủ quan, bởi sức khỏe của trẻ là điều quý giá nhất!