Tiểu ra máu ở trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị

Ngay cả khi chỉ xảy ra một lần, tiểu máu có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng sức khỏe nguy hiểm. Tiểu máu ở trẻ em lại càng khiến nhiều phụ huynh hoang mang, lo sợ. Vậy nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị và phòng ngừa tình trạng này là gì? Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!

Tiểu ra máu ở trẻ em nguyên nhân và cách điều trị

1. Tiểu ra máu ở trẻ em là gì?

Tiểu ra máu ở trẻ em là tình trạng xuất hiện các tế bào hồng cầu (máu) lẫn trong máu. Thông thường, các tế bào hồng cầu lẫn trong máu rất khó nhìn thấy bằng mắt thường, đa phần các trường hợp tiểu máu ở trẻ đều vô tình được phát hiện qua xét nghiệm nước tiểu.

Có 2 loại tiểu máu cơ bản: tiểu máu vi thể và tiểu máu đại thể.

Tiểu máu vi thể: là khi chỉ có thể nhìn thấy tế bào hồng cầu (máu) trong nước tiểu bằng kính hiển vi. Thông thường, điều này sẽ biến mất mà không gây ra bất kỳ vấn đề gì. Trên thực tế, mọi người có thể không bao giờ biết mình mắc bệnh này trừ khi họ làm xét nghiệm nước tiểu.
Tiểu máu đại thể: là khi người bệnh có thể nhìn thấy máu trong nước tiểu mà không cần kính hiển vi. Điều này là do có đủ máu trong nước tiểu, khiến nước tiểu chuyển sang màu đỏ hoặc màu trà.

Tình trạng có máu rò rỉ vào đường tiết niệu có thể xảy ra ở bất cứ đâu trong đường tiết niệu của cả trẻ em lẫn người lớn như:

Máu rò rỉ vào thận, nơi loại bỏ chất thải và nước từ máu để tạo thành nước tiểu.
Trong niệu quản, là ống dẫn nước tiểu từ thận đến bàng quang.
Trong bàng quang, nơi chứa nước tiểu ở niệu đạo.
Ống dẫn nước tiểu.

Tiểu ra mau ở trẻ em là gì?

2. Nguyên nhân trẻ em đái ra máu?

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ em đi tiểu ra máu, đây cũng là triệu chứng không đặc hiệu, nên rất khó để các bác sĩ có thể chẩn đoán tìm nguyên nhân dựa trên triệu chứng. Các nguyên nhân thường gặp gây tiểu máu ở trẻ em bao gồm:

U cục: Hay gặp u nguyên bào thận, adenoma tế bào sàng, u bàng quang…
Nhiễm trùng: Viêm bàng quang, viêm thận bể thận. Đây là nhóm nguyên nhân thường gặp nhất.
Bất thường bẩm sinh: Hội chứng Alport, hội chứng Goodpasture, thận đa nang, toan ống thận, tắc tĩnh mạch thận…Đây là nhóm nguyên nhân ít gặp.
Nguyên nhân miễn dịch: Bệnh thận IgA thường gây đái máu vi thể phát hiện 1 cách tình cờ. Bệnh thường lành tính ở trẻ em, khoảng 5% sẽ tiến triển nặng thành hội chứng thận hư, suy thận.
Nguyên nhân chấn thương: Vỡ thận, đụng giập niệu quản, vỡ bàng quang…
Nguyên nhân do thuốc: Một số thuốc gây viêm bàng quang như cyclophosphamide. Một số thuốc gây viêm thận: Cephalosporin, sulfamid, thiazide… Ngộ độc nấm, kim loại nặng cũng có thể gây đái máu. Hoặc đái máu sau một số thủ thuật như sinh thiết thận…

Đăng ký tư vấn miễn phí ngay tại đây

3. Dấu hiệu tiểu ra máu ở trẻ

Tiểu máu ở trẻ không có bất kỳ dấu hiệu nào khác ngoài việc xác định nước tiểu màu đỏ, trong trường hợp tiểu máu đại thể. Tuy nhiên, các tình trạng gây tiểu máu có thể gây ra các triệu chứng. Ví dụ:

Nếu nguyên nhân do nhiễm trùng đường tiết niệu, trẻ có thể phàn nàn về việc đi tiểu nhiều lần hoặc tiểu buốt.
Tiểu máu do sỏi tiết niệu thường đi kèm với cảm giác đau khi sỏi di chuyển.

Một số tình trạng tiềm ẩn, như trào ngược bàng quang niệu quản, tăng canxi niệu, bất thường mạch máu thận, tắc nghẽn UPJ, tắc nghẽn UVJ và khối u, có thể không có triệu chứng nào cả.

4. Tiểu ra máu ở trẻ em có nguy hiểm không?

Tiểu máu ở trẻ em có thể gây nguy hiểm. Có nhiều nguyên nhân gây tiểu ra máu ở trẻ em và nếu tình trạng này kéo dài, trẻ em có các dấu hiệu viêm cầu thận, chẳng hạn như protein niệu, tăng huyết áp, chức năng thận giảm kéo dài hoặc giảm bổ thể 3 trong huyết thanh, tiền sử gia đình mắc bệnh thận, hoặc các bất thường về cấu trúc bẩm sinh hoặc mắc phải, cần được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa thận nhi khoa để được điều trị kịp thời.

Trong trường hợp nguyên nhân gây tiểu máu không được xác định tại thời điểm chẩn đoán ban đầu, việc theo dõi thường xuyên là bắt buộc, vì tiểu máu không được giải quyết có thể dẫn đến bệnh thận mãn tính.

=> Xem thêm: Đi tiểu ra máu là bệnh gì?

5. Khi nào cần dắt trẻ đi khám?

Khi nhận thấy nước tiểu của trẻ đổi màu, có màu lẫn máu, nước tiểu màu nâu đỏ, có mùi hôi nồng. Trẻ bị tiểu máu không thuyên giảm, có protein trong nước tiểu hoặc huyết áp cao nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa thận. Bác sĩ sẽ giúp chẩn đoán và điều trị khắc phục tình trạng này nhanh chóng, hạn chế nguy cơ gây biến chứng.

Trên thực tế, trẻ bị mắc các tình trạng như tiểu máu vi thể rất khó để phát hiện triệu chứng và nên dắt trẻ đi khám kịp thời. Vì tiểu máu vi thể ở trẻ hầu hết các trường hợp đều không biểu hiện triệu chứng. Chính vì vậy, bác sĩ khuyên ba mẹ nên đưa con đi khám ngay khi trẻ có bất kỳ các bất thường nào khi đi tiểu. Hoặc bạn nghi ngờ con mình bị tiểu máu.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị tiểu ra máu ở trẻ em

6. Phương pháp chẩn đoán tiểu ra máu ở trẻ em

Phương pháp chẩn đoán tiểu ra máu ở trẻ em hiện tại chỉ được chẩn đoán dựa trên kết quả xét nghiệm. Một số xét nghiệm có thể giúp chẩn tình trạng này bao gồm:

Xét nghiệm nhanh bằng que thử: nước tiểu sẽ được thu thập và một que thăm (một dải giấy được xử lý bằng hóa chất) sẽ được đưa vào nước tiểu. Khi các đốm trên que thăm thay đổi màu sắc, cho thấy sự hiện diện của hồng cầu hoặc máu trong nước tiểu.
Soi hồng cầu dưới kính hiển vi: tiểu máu vi thể rất khó nhận biết bằng mắt thường hay các phương pháp test nhanh đơn giản, khi này bác sĩ có thể gửi mẫu nước tiểu đến phòng thí nghiệm để soi tìm tế bào hồng cầu dưới kính hiển vi chuyên dụng.
Kết quả xét nghiệm có thể cho bác sĩ biết có sự xuất hiện của các tế bào hồng cầu hoặc bạch cầu trong nước tiểu. Điều này có nghĩa là trẻ bị nhiễm trùng đường tiết niệu. Cần phải tìm ra nguyên nhân gây tiểu máu vi thể càng sớm càng tốt, đặc biệt nếu trẻ bị tăng huyết áp (huyết áp cao), bệnh thận mãn tính (CKD) hoặc có quá nhiều protein trong nước tiểu.

Bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm bổ sung để xác định xem thận của trẻ đang hoạt động như thế nào và thu thập các thông tin quan trọng về các nguyên nhân có thể gây ra tiểu máu, bao gồm:

Xét nghiệm nước tiểu.
Xét nghiệm máu.
Siêu âm thận hoặc bàng quang.
Sinh thiết mô thận.
Chụp bể thận qua tĩnh mạch chụp X-quang, bàng quang, niệu đạo.
Nội soi bàng quang.

7. Cách điều trị tình trạng đái ra máu ở trẻ

Cách điều trị tình trạng đái ra máu ở trẻ chính là điều trị khắc phục nguyên nhân gây ra tình trạng này. Bác sĩ điều trị sẽ xác định phương pháp điều trị nào phù hợp cho trẻ dựa trên nguyên nhân gây ra tiểu máu, ví dụ như:

Tiểu máu do sỏi tiết niệu thường được điều trị bằng cách loại bỏ sỏi.
Tiểu máu do nhiễm trùng đường tiết niệu được điều trị bằng liệu pháp kháng sinh để loại bỏ nhiễm trùng.

Bác sĩ cũng sẽ xem xét mức độ của tình trạng, khả năng dung nạp của trẻ đối với các loại thuốc và thủ thuật điều trị cụ thể. Trong nhiều trường hợp, tiểu ra máu ở trẻ có thể tự khỏi và không quay trở lại; trong trường hợp này, trẻ sẽ không cần bất kỳ liệu pháp cụ thể nào ngoài việc theo dõi tình trạng.

8. Các biện pháp phòng ngừa tiểu ra máu ở trẻ

Ngăn ngừa tiểu máu ở trẻ có nghĩa là ngăn ngừa các nguyên nhân cơ bản bao gồm:

Để ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu, hãy khuyến khích trẻ uống nhiều nước mỗi ngày và không được nhịn tiểu.
Để ngăn ngừa sỏi, cho trẻ uống nhiều nước và tránh thêm quá nhiều muối vào chế độ ăn của trẻ.
Khám sức khỏe cho trẻ định kỳ để phát hiện sớm các bất thường về đường tiết niệu, cũng như các bệnh có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển của trẻ.

Khi phát hiện con có những dấu hiệu của tiểu máu, cha mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị chính xác. Trên đây là những thông tin về bệnh đái ra máu ở trẻ em, hy vọng bài viết này mang lại nhiều thông tin bổ ích cho bạn đọc.