Những tưởng rằng, viêm bàng quang chỉ xảy ra ở người lớn. Nhưng không! Viêm bàng quang có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi kể cả trẻ em. Trẻ bị viêm bàng quang nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ. Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ lại chủ quan với các triệu chứng, dấu hiệu bệnh. Bài viết này sẽ cung cấp các kiến thức liên quan đến bệnh viêm bàng quang ở trẻ em để cha mẹ được biết.
Viêm bàng quang ở trẻ em nguyên nhân và cách điều trị
1. Viêm bàng quang ở trẻ em là bệnh gì?
Viêm bàng quang ở trẻ em là bệnh về nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) thường gặp. Chúng xảy ra khi vi khuẩn hoặc vi trùng xâm nhập vào bàng quang hoặc thận. Trẻ bị viêm bàng quang có thể bị sốt, nôn mửa hoặc quấy khóc. Trẻ lớn hơn có thể bị sốt, đau khi đi tiểu, tiểu nhiều hoặc đau bụng dưới.
Trẻ bị viêm bàng quang cần được đến gặp bác sĩ để chẩn đoán và điều trị sớm nhất. Nhiễm trùng đường tiết niệu rất dễ điều trị và thường khỏi sau 2-4 ngày hoặc lâu hơn. Nhưng nếu không điều trị kịp thời, có thể dẫn đến tổn thương 15% nhu mô thận.
2. Nguyên nhân viêm bàng quang ở trẻ em
2.1. Nhiễm trùng vi khuẩn
Nguyên nhân gây viêm bàng quang ở trẻ em có thể do nhiễm trùng vi khuẩn, các vi sinh vật trong đường ruột, vi khuẩn bên ngoài… xâm nhập vào đường tiết niệu. Các vi sinh vật phổ biến nhất gây viêm bàng quang ở trẻ em là vi khuẩn gram âm thuộc họ Enterobacteriaceae. E.coli là nguyên nhân gây ra 80-90% các trường hợp viêm bàng quang. Viêm bàng quang do E.coli gây ra được chẩn đoán thuộc loại viêm bàng quang không biến chứng.
Ngoài ra, các loại gram âm khác như Proteus, Klebsiella, Enterobacter và Pseudomonas là những nguyên nhân gây viêm bàng quang ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, loại này ít phổ biến hơn và chúng xuất hiện trong các bệnh nhiễm trùng tái phát, nhiễm trùng liên quan đến dị tật giải phẫu và chức năng của bàng quang.
Nguyên nhân gây viêm bàng quang ở trẻ em
Ngoài vi khuẩn, trẻ em viêm bàng quang có thể do các vi sinh vật khác gây ra khi trẻ bị suy giảm miễn dịch, mắc bệnh tiểu đường và trẻ em đặt ống thông tiểu, nhiễm nấm Candida hoặc các loại nấm khác trong bàng quang không phải hiếm. Trong những trường hợp này, cần tính đến nguy cơ tiến triển của viêm bàng quang thành nhiễm trùng hệ thống xâm lấn, cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
2.2. Hệ miễn dịch yếu dẫn đến viêm bàng quang ở trẻ
Trẻ em vốn có hệ miễn dịch yếu, chưa phát triển hoàn thiện hoặc mắc bệnh làm suy giảm miễn dịch khiến cơ thể không thể chống lại các nhiễm trùng, trong đó có nhiễm trùng đường tiết niệu gây viêm bàng quang. Một số tình trạng làm suy giảm khả năng miễn dịch như tiểu đường, HIV hoặc rối loạn tự miễn dịch… làm tăng khả năng viêm bàng quang ở trẻ.
Các nguyên nhân gây suy yếu hệ miễn dịch ở trẻ em như suy dinh dưỡng, mắc các bệnh mạn tính, sử dụng một số loại thuốc điều trị rối loạn tự miễn dịch hoặc ung thư… gây ức chế hệ thống miễn dịch.
2.3. Vệ sinh cá nhân cho bé không đúng cách
Việc vệ sinh không đúng cách cho trẻ có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tại bộ phận sinh dục, tạo điều kiện cho vi trùng gây bệnh phát triển và tấn công đường tiết niệu dẫn đến viêm bàng quang.
Ngoài ra, việc cha mẹ sử dụng các sản phẩm làm sạch hoặc thuốc sát trùng mạnh trong quá trình vệ sinh cá nhân cho bé có thể làm mất cân bằng trong hệ vi sinh vật và gián tiếp làm xuất hiện vi trùng gây viêm bàng quang.
2.4. Không thay tã thường xuyên
Với đối tượng trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, viêm bàng quang có thể xuất phát từ việc cha mẹ không thay tã thường xuyên cho bé. Việc này làm cho nhiệt độ và độ ẩm trong tã tăng cao, tạo điều kiện cho các loại nấm, vi khuẩn, vi trùng phát triển và gây các tình trạng viêm dạ. Vi khuẩn sẽ xâm nhập vào đường tiết niệu gây viêm đường tiết niệu và viêm bàng quang.
2.5. Rối loạn chức năng bàng quang
Đây là thuật ngữ chung dùng để mô tả những bất thường trong việc làm đầy và làm rỗng bàng quang và là nguyên nhân gây viêm bàng quang ở trẻ nhỏ. Ở một số trẻ, rối loạn chức năng bàng quang là một phần của rối loạn chức năng ruột và bàng quang (hội chứng rối loạn chức năng đào thải).
Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm bàng quang ở trẻ nhỏ
Rối loạn chức năng bàng quang có thể khiến trẻ tiểu không tự chủ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh hoạt hằng ngày. Rối loạn chức năng bàng quang ở trẻ em cần được điều trị càng sớm càng tốt, tránh tổn thương thận, viêm bàng quang tiến triển nặng hơn.
2.6. Sử dụng các sản phẩm hóa học
Các sản phẩm hóa học như xà phòng tắm… có thể gây dị ứng khi tiếp xúc với niêm mạc niệu đạo. Dị ứng có thể lan ngược lên bàng quang gây viêm niêm mạc bàng quang. Tình trạng này phổ biến hơn và nặng hơn ở các bé gái do đặc điểm cấu trúc cơ thể đặc biệt.
Đôi khi tác nhân hóa học dẫn đến viêm bàng quang đóng vai trò là điểm khởi đầu cho sự xâm nhập của vi khuẩn vào bàng quang. Đây là điều quan trọng cần được tính toán khi chẩn đoán và điều trị viêm bàng quang ở trẻ em.
2.7. Một số nguyên nhân khác
Từ thói quen vệ sinh vùng kín, sinh hoạt hằng ngày cũng là nguyên nhân gây viêm bàng quang ở trẻ. Có thể kể đến như:
- Không tẩy giun định kỳ.
- Nhịn tiểu.
- Bé ngồi vệ sinh lâu.
- Trẻ không uống đủ nước
3. Triệu chứng của viêm bàng quang ở trẻ em
Triệu chứng viêm bàng quang ở trẻ khá mơ hồ và không rõ ràng. Chính vì vậy, việc nhận biết một đứa trẻ có bị viêm bàng quang không là điều rất khó. Bên cạnh đó, biểu hiện ra bên ngoài cơ thể của mỗi trẻ lại có khác nhau. Tuy nhiên, vẫn có các dấu hiệu điển hình như trẻ quấy khóc, kêu la, sợ hãi mỗi lần đi vệ sinh, tâm lý trốn tránh.
Căn cứ vào độ tuổi của trẻ, các triệu chứng sẽ có sự phân hóa. Cụ thể:
- Trẻ dưới 3 tuổi: Đây là giai đoạn trẻ chưa thể biểu đạt rõ ràng các bất thường trong cơ thể bé. Do đó, cha mẹ cần quan tâm đến những triệu chứng như quấy khóc, lười vận động, sốt ở nhiều mức độ khác nhau hoặc giảm thân nhiệt. Bé có thể bị rối loạn tiêu hóa, chán ăn và nôn trớ.
- Trẻ 3 tuổi trở lên: Biểu hiện đầu tiên là trẻ đi tiểu với tần suất cao. Nhưng lượng nước tiểu mỗi lần đi lại ít, kèm theo triệu chứng tiểu rắt, tiểu buốt. Trẻ cảm thấy đau đớn mỗi khi đi tiểu, nước tiểu có màu đục và mùi hôi. Đôi lúc sẽ bắt gặp trường hợp tiểu ra máu. Đây là biểu hiện trẻ có nguy cơ bị viêm bàng quang xuất huyết.
4. Chẩn đoán bệnh
Để chẩn đoán viêm bàng quang ở trẻ một cách chính xác, các bác sĩ thường căn cứ vào triệu chứng cũng như tiền sử bệnh của trẻ. Phụ huynh cần phối hợp liệt kê đầy đủ chi tiết về thời gian, các dấu hiệu bắt đầu cũng như các yếu tố khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, cha mẹ cũng nên báo cho bác sĩ về các loại thuốc, các loại thực phẩm chức năng mà bé đang sử dụng.
Chẩn đoán bệnh viêm bàng quang ở trẻ em
Sau khi có đầy đủ các thông tin, để kết luận trẻ có bị viêm bàng quang hay không, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện một số xét nghiệm như:
- Tổng phân tích nước tiểu: Mục đích của xét nghiệm nhằm kiểm tra nước tiểu có chứa vi khuẩn hay không. Bên cạnh đó, phương pháp cấy nước tiểu sẽ xác định được cụ thể loại vi khuẩn gây ra nhiễm trùng hiện có.
- Chẩn đoán hình ảnh: Việc thực hiện xét nghiệm này thường không bắt buộc. Tuy nhiên, trong các trường hợp không có khả năng tìm ra nguyên nhân cụ thể, bác sĩ sẽ yêu cầu thực hiện phương pháp này. Từ đó, các bác sĩ có thể đánh giá và nắm bắt được diễn tiến cũng như nguyên nhân gây bệnh.
- Nội soi bàng quang: Ống nội soi sẽ được đưa qua bàng quang đi vào niệu đạo. Tại đây, các bác sĩ quan sát đường tiết niệu nhằm tìm ra nguồn gốc của sự viêm nhiễm.
- Xét nghiệm máu: Nếu tình hình bệnh trở nên phức tạp, việc xét nghiệm máu sẽ được chỉ định nhằm xác định chính xác trẻ có đang trong tình trạng nhiễm trùng khác hay không.
Nếu đang thắc mắc viêm bàng quang có tự khỏi không bạn đọc cũng có thể tham khảo bài viết tại đây để tìm hiểu kỹ hơn nhé.
5. Cách điều trị viêm bàng quang ở trẻ em
Từ nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với mỗi tình trạng viêm bàng quang của trẻ.
Nếu nguyên nhân là do dị tật bẩm sinh: Bác sĩ sẽ yêu cầu thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chỉ định cách chữa viêm bàng quang cho trẻ phù hợp.
Nếu nguyên nhân là do vi khuẩn: Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh để tiêu diệt các vi khuẩn. Thông thường, thời gian dùng thuốc từ 3-10 ngày. Sau khi uống hết thuốc, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm nước tiểu để chắc chắn rằng bệnh viêm bàng quang của trẻ đã được điều trị dứt khoát.
Đa số các trường hợp viêm bàng quang ở trẻ đều đáp ứng tốt với thuốc kháng sinh. Thường từ sau 2-3 ngày dùng thuốc điều trị viêm bàng quang, các triệu chứng đều có dấu hiệu thuyên giảm dần. Nếu sau 3 ngày điều trị, các triệu chứng bệnh không thay đổi, cha mẹ nên thông báo ngay cho bác sĩ để có giải pháp xử lý nhanh nhất.
Vì cơ thể bé rất nhạy cảm, nên cha mẹ cần hết sức chú ý khi sử dụng thuốc kháng sinh cho bé. Nếu trong tiền sử, bé có triệu chứng dị ứng hoặc bất thường đặc biệt nào đó, cha mẹ hãy thông báo cho bác sĩ để cân nhắc và lựa chọn loại thuốc phù hợp.
Khi cho bé uống thuốc, cha mẹ cần theo dõi chặt chẽ để tránh việc dùng thiếu hoặc thừa thuốc. Nếu trẻ nôn sau khi uống thuốc, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ để dùng phương pháp kháng sinh đường tiêm hoặc đặt hậu môn.
Ngoài ra, cha mẹ nên kết hợp các cách sau để tăng hiệu quả điều trị viêm bàng quang ở trẻ em: Cho bé uống nhiều nước lọc và thường xuyên đi tiểu giúp đẩy nhanh quá trình lành thương. Dùng đệm sưởi ấm, túi chườm để trên lưng hoặc bụng của bé giúp làm giảm cảm giác đau.
6. Biến chứng nếu không điều trị
Viêm bàng quang ở trẻ em là tình trạng nguy hiểm cần được điều trị sớm, không để bệnh tiến triển nặng hơn, khiến nước tiểu trào ngược từ bàng quang vào niệu quản, đến thận gây các vấn đề nghiêm trọng khác với đường tiết niệu.
Nếu thấy trẻ có các biểu hiện đặc trưng trên kèm các dấu hiệu sau, cha mẹ nên đưa trẻ đến khám bác sĩ càng sớm càng tốt:
- Trẻ sốt không rõ nguyên nhân.
- Đau lưng hoặc đau buốt khi đi tiểu.
- Nước tiểu có mùi hôi khó chịu.
- Tiểu buốt, tiểu ra máu.
- Trẻ mệt mỏi, thiếu sức sống.
- Đau ở vị trí bàng quang.
7. Cách phòng ngừa viêm bàng quang ở trẻ em
Viêm bàng quang ở trẻ có phòng ngừa được không? Câu trả lời là có nếu cha mẹ thực hiện theo các cách sau:
- Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát cho bé: Đa số trẻ nhỏ thường hiếu động vào hoạt động rất nhiều trong ngày. Nên cha mẹ hã cho bé mặc đồ lót làm bằng chất liệu cotton và quần áo rộng rãi, thoáng mát. Việc này giúp khu vực niệu đạo luôn khô ráo cũng như tránh khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn gây bệnh.
- Vệ sinh thân thể bé sạch sẽ và thường xuyên thay tã cho con: Trẻ nhỏ thường tiểu nhiều lần trong ngày. Lúc này, vi khuẩn có thể xâm nhập, phát triển và gây nhiễm trùng nếu nước tiểu lưu lại trong bàng quang khá lâu. Vì vậy, cha mẹ nên thay tã thường xuyên cho bé sơ sinh và tập đi. Cha mẹ có thể lựa chọn các loại dung dịch vệ sinh dịu nhẹ không gây kích ứng cho da để vệ sinh vùng kín cho bé. Lưu ý nên thực hiện cẩn thận và nhẹ nhàng tránh gây ra các tổn thương cho bé. Lau khô vùng kín cho bé (đặc biệt là bé gái) sau mỗi lần đi vệ sinh. Đây là một bước vô cùng quan trọng, giúp hạn chế vi khuẩn tấn công vào niệu đạo và bàng quang của trẻ.
- Tránh để bé bị táo bón: Việc táo bón có thể ngăn chặn dòng chảy của nước tiểu và làm vi khuẩn tiến triển nhanh hơn. Vì vậy, cha mẹ cần giúp trẻ đại tiện đều đặn mỗi ngày. Cho trẻ ăn nhiều thực phẩm chứa chất xơ để ngăn ngừa táo bón.
- Cho bé uống nước đầy đủ: Để loại bỏ vi khuẩn ra khỏi đường tiết niệu, cha mẹ nên cho bé uống đủ nước mỗi ngày. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng nước phù hợp với bé để hiệu quả đạt được tốt nhất.
- Điều trị tích cực các vấn đề sức khỏe liên quan: Khi bàng quang của bé gặp vấn đề và không thể hoạt động bình thường, lúc này, trẻ cần có sự can thiệp của y khoa để giúp bàng quang hoạt động tốt hơn và ngăn ngừa viêm nhiễm có thể tái phát. Trường hợp trẻ bị tắc nghẽn đường tiết niệu, bị trào ngược dịch niệu quản hay đã từng giải phẫu, cha mẹ nên trao đổi việc này với bác sĩ nhi khoa ngay. Khi các vấn đề này được cải thiện, có thể giúp ngăn ngừa bệnh viêm bàng quang khởi phát lại.
8. Kết luận
Viêm bàng quang ở trẻ em có thể gây ra nhiều khó chịu cho bé, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị. Để bảo vệ sức khỏe cho bé, cha mẹ nên tăng cường vệ sinh cá nhân cho bé, cho bé uống đủ nước và đưa bé đi khám sức khỏe định kỳ. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hãy nhớ rằng, sức khỏe của trẻ là điều quan trọng nhất.
Trên đây là toàn bộ kiến thức liên quan đến bệnh viêm bàng quang ở trẻ em. Hy vọng rằng, với các kiến thức mà chúng tôi vừa cung cấp, cha mẹ đã có thể tự bảo vệ sức khỏe của trẻ tránh khỏi bệnh lý viêm bàng quang. Nếu có vấn đề nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ hotline 087 658 8866 để được giải đáp nhanh nhất.
Bài viết này có hữu ích không?
Để lại một bình luận