Đái dầm thứ phát là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí đúng

Đái dầm thường được cho là vấn đề sinh lý ở trẻ nhỏ và sẽ tự hết theo thời gian. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, trẻ hoặc thậm chí người lớn từng kiểm soát tiểu tiện bình thường nhưng sau đó lại xuất hiện tình trạng đái dầm trở lại. Đây được gọi là đái dầm thứ phát – một tình trạng cần được quan tâm và đánh giá kỹ để tránh bỏ sót các nguyên nhân bệnh lý tiềm ẩn.

Đái dầm thứ phát là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí đúng

1. Đái dầm thứ phát là gì?

Đái dầm thứ phát là tình trạng đái dầm tái phát sau khi người bệnh (thường là trẻ em, đôi khi là người lớn) đã có khả năng kiểm soát tiểu tiện bình thường trong một khoảng thời gian nhất định, ít nhất từ 6 tháng trở lên.

Đặc điểm của đái dầm thứ phát:

• Người bệnh từng hết đái dầm hoàn toàn
• Đái dầm xuất hiện trở lại, chủ yếu vào ban đêm
• Không kiểm soát được ý thức tiểu tiện khi ngủ

Đái dầm thứ phát thường là dấu hiệu cảnh báo một rối loạn mới xuất hiện, khác với đái dầm nguyên phát mang tính sinh lý.

2. Đái dầm thứ phát khác gì đái dầm nguyên phát?

Việc phân biệt đái dầm thứ phát và đái dầm nguyên phát có ý nghĩa rất quan trọng trong điều trị.

• Đái dầm nguyên phát: người bệnh chưa từng kiểm soát tiểu tiện ban đêm kể từ nhỏ
• Đái dầm thứ phát: đã từng kiểm soát tốt, sau đó mới tái phát đái dầm

Đái dầm thứ phát thường cần được thăm khám kỹ hơn vì:

• Dễ liên quan đến yếu tố tâm lý hoặc bệnh lý
• Ít khi tự khỏi nếu không xử trí đúng nguyên nhân

3. Dấu hiệu nhận biết đái dầm thứ phát

Bạn có thể nghi ngờ đái dầm thứ phát khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Trẻ hoặc người lớn đã hết đái dầm ≥ 6 tháng
• Đái dầm tái xuất hiện đột ngột
• Chủ yếu xảy ra vào ban đêm
• Có thể kèm theo:
  • Tiểu nhiều lần
  • Tiểu gấp
  • Lo âu, thay đổi tâm lý
  • Rối loạn giấc ngủ

Những dấu hiệu này cho thấy tình trạng đái dầm không còn đơn thuần là sinh lý.

4. Nguyên nhân gây đái dầm thứ phát

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến đái dầm thứ phát, phổ biến nhất bao gồm:

4.1. Yếu tố tâm lý

• Căng thẳng, stress kéo dài
• Sang chấn tâm lý (chuyển trường, gia đình thay đổi, áp lực học tập…)

4.2. Rối loạn giấc ngủ

• Ngủ quá sâu
• Rối loạn nhịp sinh học

4.3. Bệnh lý đường tiết niệu

• Nhiễm trùng đường tiết niệu
• Rối loạn chức năng bàng quang

4.4. Táo bón mạn tính

• Táo bón gây chèn ép bàng quang, làm giảm khả năng kiểm soát tiểu tiện

4.5. Rối loạn nội tiết hoặc thần kinh

• Đái tháo đường
• Rối loạn hormone chống bài niệu
• Bệnh lý thần kinh trung ương

4.6. Thay đổi môi trường sống

• Thay đổi thói quen sinh hoạt, giờ giấc ngủ nghỉ

=> Xem thêm: Cách chữa đái dầm ở trẻ 4 tuổi

5. Đái dầm thứ phát có nguy hiểm không?

Đái dầm thứ phát không nguy hiểm ngay lập tức, nhưng có thể là dấu hiệu của:

• Bệnh lý tiềm ẩn
• Rối loạn tâm lý kéo dài
• Rối loạn chức năng bàng quang

Nếu không được can thiệp sớm, tình trạng này có thể:

• Ảnh hưởng đến tâm lý, sự tự tin
• Gây xấu hổ, mặc cảm
• Làm giảm chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt hằng ngày

6. Chẩn đoán đái dầm thứ phát như thế nào?

Chẩn đoán đái dầm thứ phát cần dựa trên:

• Khai thác kỹ tiền sử kiểm soát tiểu tiện
• Đánh giá yếu tố tâm lý – sinh hoạt
• Thăm khám lâm sàng chuyên khoa

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm nước tiểu
• Siêu âm hệ tiết niệu
• Đánh giá thêm các rối loạn liên quan

Mục tiêu là xác định đúng nguyên nhân gây tái phát đái dầm.

7. Hướng điều trị đái dầm thứ phát

Nguyên tắc điều trị đái dầm thứ phát là điều trị theo nguyên nhân, kết hợp nhiều biện pháp:

• Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và giấc ngủ
• Hỗ trợ tâm lý cho trẻ hoặc người bệnh
• Điều trị các bệnh lý nền nếu có
• Tập luyện kiểm soát bàng quang
• Theo dõi và tái khám định kỳ

Điều trị sớm giúp cải thiện rõ rệt tình trạng đái dầm và hạn chế tái phát.

8. Khi nào cần đưa người bị đái dầm thứ phát đi khám?

Bạn nên đưa người bệnh đi khám khi:

• Đái dầm tái phát kéo dài trên vài tuần
• Đái dầm kèm tiểu buốt, tiểu rắt, sốt
• Ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và tâm lý
• Các biện pháp tại nhà không hiệu quả

Thăm khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân và điều trị hiệu quả hơn.

9. Kết luận

Đái dầm thứ phát là tình trạng đái dầm tái phát sau một thời gian kiểm soát tiểu tiện bình thường và thường liên quan đến các yếu tố tâm lý hoặc bệnh lý. Việc nhận biết sớm và xử trí đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp tình trạng đái dầm tái phát, hãy liên hệ ngay với chúng tôi theo Hotline 087 658 8866 để được thăm khám và tư vấn kịp thời.